Zabytki

 

 

Biała Rawska to miasto o 760-cio letniej historii, jedno z najstarszych miast na Mazowszu. Znajdziemy tu zabytki architektury przywołujące pamięć o jego interesującej przeszłości.

- W ich otoczeniu na wzniesieniu stoi Sanktuarium Matki Bożej Miłosiernej (na zdjęciu obok) i jednocześnie kościół parafialny pod wezwaniem św. Wojciecha, w którym znajduje się cudowny obraz Matki Boskiej Miłosiernej słynącej z łask, ufundowany jak podaje tradycja przez Królową Bonę. Obraz jest namalowany na drewnianej tablicy przez nieznanego artystę. Obraz został ukoronowany koronami papieskimi przez Jana Pawła II. Wnętrze kościoła zachowało elementy różnych epok, ściany pokrywają malowidła wykonane techniką al fresco i al secco. Uwagę zwraca także dekoracyjna barokowa ambona w kształcie łodzi z rozpiętym żaglem XVII-wieczna chrzcielnica ze srebrną misą z XV wieku, organy z II połowy XIX w. z neobarokowym prospektem sekcyjnym.
Świątynia jest jednonawowa, murowana.

- Dzwonnica i kamienne ogrodzenie pochodzą z XVI wieku i nawiązują do wzorów budownictwa średniowiecznego. Rzeżby dekorujące bramę i figura Matki Boskiej tworzą jednorodny program ikonograficzny związany z kościołem. Na placu kościelnym warto przyjrzeć się murowanej plebani z pierwszej ćwierci XX wieku i organistówce.

- Zabytkowe wartości posiada figura Chrystusa postawiona w 1916 r, usytuowana przy rozwidleniu dróg Grójec i Mszczonów. Dopełnia ona galerię figur kamiennych z bramy kościelnej i jej otoczenia tworząc jednorodny program ikonograficzny.

- *Murowany zameczek z I połowy XIX wieku zbudowany w stylu romantycznym na planie litery "L". Bryła jest wielopoziomowa z dwiema wieżami - okrągłą i kwadratową. Całość skomponowana w duchu romantycznej willi włoskiej z motywami neogotyku, neorenesansu. Obiekt zaprojektował włoski architekt Franciszek Lanci dla generała majora wojsk polskich Aleksandra Leszczyńskiego. Budynek pałacu w okresie międzywojennym należał do Gustawa Sułkowskiego. Po wojnie został zaadoptowany na izbę porodową i aptekę. Pełnił także funkcje mieszkalne.
Pałac wraz z częścią parkową założoną przez Lubomirskich w XIXw jest własnością prywatną, w części piwnic pałacu znajduje się restauracja, reszta obiektu jest w fazie remontu. Park przypałacowy z malowniczym zabytkowym modrzewiem łączy się z parkiem miejskim oraz starymi lipami i kasztanami na terenie przykościelnym.


Miasto Biała Rawska

 

 


Brama kościoła św.Wojciecha Cmentarz rzymsko-katolicki Pałac Leszczyńskich Stary układ urbanistyczny miasta


- Cmentarz parafialny rzymsko-katolicki z 2 poł. XVIII w. z cennymi pod względem artystycznym i historycznym elementami przestrzennymi. W jego obrębie murowane kaplice grobowe: klasycystyczna rodziny Leszczyńskich (pocz. XXw.) położona w głównej alei i leżące przy tejże alei naprzeciw siebie groby Okęckich z 1887r, z ozdobnymi frontonami wysokości 5,5m i kutymi furtami żelaznymi. Liczne zabytkowe pomniki nagrobne, symboliczna mogiła poświęcona ofiarom II wojny światowej oraz XIX w. ozdobna brama wjazdowa z furtkami w kształcie portali. Achitekturę cmentarza wzbogaca cenny starodrzew w przeważającej części lipowy.

- Centrum miasta pochodzi z XVI wieku i nadaje miastu specyficznego charakteru. Zachował się historyczny urbanistyczny układ miasta ( place i ulice) wraz z zabudową przyuliczną.
Zachowało się kilka pożydowskich kamieniczek drewnianych i murowanych z XIX i pierwszej poł. XX wieku oraz gruntownie przebudowany budynek dawnej bożnicy czyli synagogi. Został on wybudowany w latach 1845-47 w miejsce spalonej synagogi drewnianej. Synagoga murowana także została spalona przez Niemców w 1939 r. Obecnie w budynku stacjonuje jednostka straży pożarnej.
Przy ulicy Brukowej znajdowała się mykwa - czyli rytualna łaźnia.

- Za boiskiem Białki na wzgórzu porośniętym głogiem znajdują się pozostałości starego cmentarza żydowskiego z XVIIIw . Kirkut jest jednak bardzo zdewastowany - pozostały tylko dwie macewy z napisami w języku hebrajskim i kilka szczątków innych płyt nagrobnych i mogił.

 

 

Babsk - Wieś i majątek pochodzą z XV wieku, a jego intensywny rozwój przypada na I połowę XIX wieku. Turystyczną atrakcją jest zespół zabytków charakteryzujących się jednolitością stylu.
Właścicielami w XIX wieku była rodzina Węgrzeckich, a następnie Okęckich. w połowie lat 20-tych z inicjatywy fundacji Feliksa Okęckiego powstał istniejący do dziś

- Z góry majestatycznie "spogląda" na Babsk klasycystyczny kościół parafialny pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego (na zdjęciu obok) . Z tego miejsca witano kompanie przybywające na odpust do św. Antoniego. Na górce znajduje się także źródełko i studzienka.
Kościół wybudowano w początkach XIX wieku na miejscu XVI-to wiecznego drewnianego kościółka, który runął ze starości. Fundatorem kościoła był biskup Antoni Okęcki. Nawę wzniesiono na planie prostokąta, z węższym kwadratowym prezbiterium. Wnętrze świątyni podzielone jest parzystymi pilastrami, a przez małe okna wpada wystarczająca ilość światła. Znajdują się tu trzy ołtarze z początku XIX w., XVIII wieczne organy, cenny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XVIII w w sukience srebrnej złoconej. Podłoga świątyni jest modrzewiowa, co jest zimą błogosławieństwem dla wiernych . Kościół otoczony jest murem z czterema kaplicami i dzwonnicą. A wiedzie do niego stuletnia aleja lipowa. Jej drzewostan ma znaczenie historyczne, krajobrazowe i estetyczne.

- Na tutejszym cmentarzu z I połowy XIXw znajduje się grób Konstancji Gładkowskiej (1810- 1889), śpiewaczki opery warszawskiej oraz muzy i wielkiej miłości F. Chopina, a na nagrobku inskrypcja "młodzieńcze natchnienie Fryderyka Chopina".
Sam cmentarz poza wartościami emocjonalnymi i użytkowymi prezentuje również wartości artystyczne ( XIX i XX w. nagrobki wolnostojace i płyty nagrobne) , przestrzenno -kompozycyjne ( układ alejek regularny harmonijnie powiazany ze swobodnie rosnącym drzewostanem). Starodrzew cmentarza - wiek drzew 50-100 lat- połączony z otaczającym cmentarz lasem oraz aleją starych lip przy szosie, nadają całej okolicy specyficzny charakter.


Babsk

 

 


Aleja lipowa Stawy przydworskie Plebania Dwór empirowy


- *dwór empirowy z XIX wieku z elewacją zdobną w maski, palmety, esownice otoczony parkiem krajobrazowym. Twórcą jego był architekt Adam Idźkowski, który między innymi był autorem przebudowy Warszawskiej Katedry św. Jana i planów przekształcenia Zamku Królewskiego wraz z otoczeniem w duchu neogotyku.
Dwór w Babsku usytuowany jest na niewielkim wzniesieniu w rozległym parku rozciągającym się na północny zachód od drogi do Rawy Mazowieckiej.
Sam dwór jest parterowy z piętrowym szerokim ryzalitem w części środkowej. Zakomponowanie tego właśnie elementu decyduje o szczególnym wyrazie plastycznym budowli. W pobliżu dworu znajdują się zabudowania gospodarcze o równie ciekawej architekturze, z których na uwagę zasługuje szczególnie spichlerz o ścianach rozczłonowanych ślepymi arkadami i niewielkimi prostokątnymi okienkami i potężnym portykiem. We frontonie znajduje się data 1833 r., oznaczająca prawdopodobnie koniec prac budowlanych w majątku.
Dwór wraz ze spichlerzem i zabytkową wozownią należą do ponad 500 hektarowego gospodarstwa rolnego i znajdują się w rękach prywatnych.

 

 

 

 

Podsędkowice - *dwór zabytkowy (na zdjęciu obok) pochodzący z końca XIX wieku nawiązujący do architektury klasycystycznej. Obiekt na planie prostokąta z silnie występującym przed lico fasady ryzalitem wejściowym. Dwór usytuowany centralnie w stosunku do układu przestrzennego.

Białogórne - *dwór zabytkowy z I ćw. XX wieku nawiązuje formą do tradycji "dworu polskiego" i jest przykładem przestylizowania architektury klasycystycznej. Wokół znajduje się park podworski założony w końcu XVIII o regularnym układzie jednoosiowym. Jest on przykładem barokowej sztuki ogrodowej. Układ przestrzenny z dworem na osi ogrodu, wiekowy drzewostan posiadają wartość zabytkową i wysokie walory widokowe.

Gołyń -*dwór oraz park zabytkowy z II poł. XIX wieku ma duże znaczenie w krajobrazie wsi i stanowi przykład rozwiązania przestrzennego typowego dla niewielkich założeń dworskich w terenie środkowej Polski;

Grzymkowice -ok. 600 m zabytkowa aleja lipowa składająca się z ponad 90 drzew lipy drobnolistnej to jedyna pozostałość po byłych dziedzicach z Grzymkowic. Wiek drzew to ok.100-120 lat i jest to jedna z "młodszych" zabytkowych alei w byłym województwie skierniewickim, mimo to jest cennym zabytkiem przyrody i ważnym elementem w równinnym i niemal bezleśnym krajobrazie okolicy;

 

Dworki i parki

 

 


Park w Ossie Dwór i park w Gołyniu Dwór i park w Rzeczkowie Dwór w Białogórnym


Ossa -zabytkowy park krajobrazowy o powierzchni ok.15 ha w tym wód 5,5 ha i park dworski z XIX wieku rosnący na sztucznie usypanym wzniesieniu. W parku dworskim projektant umiejętnie dołączył zasoby leśne do parku uzupełniając je roślinnością typowo ogrodniczą;

Rzeczków -*dwór oraz park zabytkowy pochodzący z XIX wieku;

 


 

 

Wola Chojnata -*murowany pałac (na zdjęciu obok) neorenesansowy o dużych wartościach artystycznych wzniesiony w 1873 roku, park oraz dawny spichlerz pochodzące z drugiej połowy XIX wieku.
Dziedzic Wierzbicki przekazał posiadłość paryskiej aktorce w dowód miłości.
Obiekt znajduje się w rękach prywatnych, pięknie odrestaurowane budowle otoczone są parkiem i murem. Otwarto tu ośrodek szkoleniowy z salami konferencyjnymi, pokojami mieszkalnymi i restaracją;

- Kapliczka drewniana, ludowa z przełomu XVIII-XIX w, o dużej wartości zabytkowej i muzealnej.

*oznacza- zabytek w rękach prywatnych.

 

 

Szczuki - W tej wsi znajduje się Sanktuarium Świętego Maksymiliana Kolbe z wystawionymi do publicznej adoracji na ołtarzu relikwiami współczesnego męczennika. Są to kawałek habitu i włosy z brody św. Maksymiliana. Kościół jeszcze nie zabytkowy ale już bardzo ważny dla wiernych i pielgrzymów, powstał on na miejscu dawnej murowanej kapliczki. Jego frontową ścianę ozdabia mozaika przedstawiająca patrona parafii. Ołtarz główny jest w kształcie drzewa jabłoni dopełniony figurami Matki Boskiej i św. Maksymiliana, w szczycie korony drzewa znajduje się drewniana figura ukrzyżowanego Chrystusa. Wokół drzewa w ołtarzu - wykonane techniką suchego fresku - promienie.
Sanktuarium w Szczukach to sanktuarium sadowników.

 

Jesteśmy dumni z naszej okolicy-
więcej zdjęć znajdziesz w zakładce Krajobrazy - Dziękuję Adamowi Popłońskiemu , uczniowi gimnazjum za niektóre z nich.